Uw winkelwagen
Uw winkelwagentje bevat geen artikelen meer
De verschillende staalsoorten die in bestek worden gebruikt
Smeden is een vak en dat hoeven wij je niet te vertellen. Gezien het grote aantal staalsoorten dat beschikbaar is, moet je wel hooggekwalificeerd zijn om ze allemaal te kennen! Afhankelijk van het gebruikte staal en zijn specifieke samenstelling zal het mes niet dezelfde duurzaamheid hebben, noch dezelfde weerstand tegen agressie (zuren, vochtigheid, schokken...). Deze variabelen kunnen ook een invloed hebben op de scherpte en het slijpgemak van het mes... Kortom, naast de eigenlijke functie van een keukenmes, moet je er zeker van zijn dat het gebruikte staal aan je verwachtingen voldoet.
Daarom hebben we deze kleine vergelijking gemaakt! Je hoeft het alleen maar te lezen en je keuze te maken!
We hebben dit artikel opgedeeld in 3 delen. Eerst zullen we het hebben over koolstofverrijkt staal (vaak gevreesd, maar niettemin erg interessant). Daarna gaan we verder met roestvrij staal. Tot slot zullen we het hebben over de elementen die in de verschillende legeringen kunnen worden gebruikt en hoe ze van invloed zijn.
Koolstofstaal :
Allereerst is het belangrijk om erop te wijzen dat koolstofstaal verdeeld is. Ze worden ofwel zeer gewaardeerd om hun scherpte en gemak bij het slijpen, of ze worden afgeraden vanwege hun lagere weerstand tegen corrosie. Ze vereisen daarom meer onderhoud dan een roestvrij mes, maar bieden echte snijkwaliteiten en behoud van snijkanten. Koolstofstaal wordt vaak gebruikt in Japans bestek, waar Hitachi een van 's werelds grootste fabrikanten is.
Blauw Papierstaal (ook bekend als Aogami):
Dit is een staal met een hoog koolstofgehalte dat wordt geproduceerd door Hitachi. De naam komt van een letterlijke vertaling: Blauw staal, vanwege de kleur van de envelop waarin het is verpakt voordat het wordt verwerkt. Simpel gezegd is het koolstofgehalte ongeveer 1,2% (terwijl het gemiddelde in bestek tussen 0,5% en 1% ligt). Dit hoge koolstofgehalte maakt dit staal erg sterk. Dankzij deze sterkte kan de rand van het lemmet ongelooflijk fijn zijn, omdat het op een hoger niveau is geslepen. Bovendien gaat deze slijping lang mee en hoef je het niet elke keer opnieuw te slijpen als je het gebruikt. We vinden dit staal op Japanse messen van Jikko Montan en Jikko Montan Kokutan. Dit staal is erg gevoelig voor water, dus je moet het na elk gebruik snel afdrogen met een doek.
Wit Papierstaal (ook bekend als Shirogami):
De samenstelling lijkt erg op die van Blue Paper Steel. Het is inderdaad sterk verrijkt met koolstof, maar heeft in tegenstelling tot zijn tegenhanger geen wolfraam of chroom in de legering. In feite is het een blad van puur koolstof. Houd er wel rekening mee dat je het vanwege deze eigenschap regelmatiger moet onderhouden, omdat het snijvlak de neiging heeft om vlekken te maken (maar de rand blijft altijd uitzonderlijk, duurzaam en is ook gemakkelijk recht te trekken). Je vindt het als toplaag in de hierboven genoemde Montan Kokutan, of in de Betsuuchi serie van Jikko.
Geel papierstaal :
Ook verrijkt met koolstof, maar in een lager percentage dan de bovenstaande staalsoorten. Het heeft het voordeel dat het aantrekkelijker is qua prijs, maar het houdt zijn scherpte niet zo lang vast. Daarom wordt het gebruikt in de gereedschapmakerij en bij het maken van middelgrote keukenmessen.
De verschillende SK staalsoorten :
Deze staalsoorten zijn onderverdeeld in verschillende families naargelang de hoeveelheid componenten die ze bevatten in hun legeringen (bv. SK n°3 bevat meer koolstof dan SK n°4, enz.). Ze zijn minder zuiver dan de bovengenoemde staalsoorten, maar op zichzelf nog steeds erg sterk. Eenvoudig gezegd hebben ze geen extreme snijkracht, maar wel een aanzienlijke hardheid. Daarom worden ze bijvoorbeeld gebruikt bij de productie van hamers, bijlen en kleine keukenmessen.
Japans koolstofstaal (Nihon type...) :
De Japanners staan bekend om het gebruik van koolstof in hun messen, dat is een feit! Bovendien doen ze dat al tientallen jaren, zo niet eeuwen. En waarom? Simpelweg omdat het snijvlak van een carbonmes beter benut kan worden dan dat van een roestvrijstalen mes. Ter vergelijking: Japans koolstofstaal is harder dan het hoog aangeschreven Duitse staal. Als gevolg daarvan heeft het een hoger slijppotentieel (zoals hierboven vermeld, houdt carbon de snede van een mes vast en kun je de scherpte tot het uiterste drijven, voor een tienvoudige snijkracht).
Roestvrij staal :
Eenvoudig gezegd bestaat de basissamenstelling van een roestvrij stalen mes uit ijzer, chroom (ongeveer 13%), molybdeen en vanadium en een beetje koolstof. Wat is precies het voordeel van roestvrij staal? Het is corrosiebestendig en gemakkelijk te onderhouden.
Door de evolutie van de productietechnieken zien we nu echter hybride messen, die zowel chroom als koolstof combineren en halverwege de belangrijkste staalsoorten liggen. Deze messen zijn ontworpen om het beste van twee werelden te bieden: ze zijn hard, ultrascherp en corrosiebestendig.
SG2 staal:
Dit staal op poederbasis heeft fijne structuren die met een hoge dichtheid zijn samengesteld. Het is een eersteklas staal dat zorgt voor ongelooflijke snijprestaties, behoud van de snijkant en goede weerstand tegen corrosie. Het is ook erg hard en daarom iets lastiger te slijpen (de HRC-hardheid ligt rond de 63). Je vindt het bijvoorbeeld in de Yaxell Super Gou serie Japanse messen.
VG10 staal:
VG10 is erg populair en wordt vooral gebruikt in Japanse messen. Het is erg interessant omdat het een hoog koolstofgehalte heeft (ongeveer 1%), terwijl het sterk verrijkt is met chroom. Daardoor heeft het de hardheid van een carbon mes en de roestbestendigheid van een standaard mes. 2 kwaliteiten die erg gewild zijn in bestek! Het kan na verloop van tijd goed geslepen worden en is gemakkelijk opnieuw scherp te maken. Het wordt veel gebruikt in het ontwerp van damastmessen. Je vindt het bijvoorbeeld terug in de Shun Tim Malzer series van Kai.
VG1 staal:
Behoort tot dezelfde familie als VG10, maar is iets minder geconcentreerd. Het wordt vaak gebruikt als aanvulling op een meerlaags lemmet, dankzij het vermogen om de snijkant te behouden en de anticorrosie-eigenschappen.
Ginsan staal :
Lijkt qua samenstelling erg op VG10: het bevat 0,95% koolstof en 13% chroom. Deze combinatie van koolstof en chroom maakt het mes zowel hard als lichtjes soepel. Dankzij het chroom wordt de roestbestendigheid van het mes niet aangetast. Het behoudt ook een goede snijkant, bereikt een goede hardheid (59/60 HRC) en is even gemakkelijk herslijpbaar. Je vindt het op het Premium Master II mes van de Japanse specialist Jikko.
Zweeds staal :
Dit wordt vooral gebruikt voor professionele messen. Het is stabiel, consistent, roestbestendig en gemakkelijk te herslijpen. Het is minder hard dan sommige Japanse staalsoorten en daarom misschien gemakkelijker te hanteren voor beginners. Het heeft ook het voordeel dat het erg aantrekkelijk is qua prijs. Je vindt het bijvoorbeeld in de hoogwaardige Sandvik messenserie van Fischer Bargoin.
Molybdeen-vanadium staal:
Dit is een van de meest gebruikte staalsoorten. Het is van goede kwaliteit, duurzaam en ook makkelijk te slijpen. Het staal is beter bestand tegen schokken en roest dan een standaard lemmet. Het is minder duur dan de hierboven genoemde staalsoorten.
De verschillende elementen van een legering :
Tot slot, na al deze fijne staalsoorten die eerder werden opgesomd, vind je ook nog verschillende elementen die deel uitmaken van de samenstelling van de legering van je mes. Hier volgt een kort overzicht!
Koolstof: tienvoudige hardheid en scherpte. Koolstof is het belangrijkste element dat verantwoordelijk is voor de hardheid van het lemmet en komt in meer of mindere mate voor in alle messen. Het is ook nuttig om de slijtvastheid te verhogen.
Kobalt: idem, het verhoogt de hardheid van een lemmet en is ook een zeer goed verbindingselement tussen alle componenten van een legering (maar dat is meer iets voor de smid). Het wordt gewaardeerd om zijn schokbestendigheid.
Chroom: hoewel het ook de hardheid verhoogt, staat het het meest bekend om zijn corrosiebestendigheid. Bij een percentage van 13 kun je bijvoorbeeld gerust zeggen dat het blad roestvrij is.
Molybdeen: dit is zeer nuttig tijdens de eigenlijke vervaardiging van een lemmet, omdat het helpt de legering te stollen in contact met lucht, maar we kunnen zeggen dat het in het uiteindelijke gebruik bijdraagt aan de hardheid en corrosieweerstand.
Wolfraam: dit is een onmiskenbaar element voor hardheid (het wordt ook gebruikt bij het slijpen van gebruiksvoorwerpen dankzij zijn abrasieve capaciteit op staal). Het verhoogt ook de schokbestendigheid.
Vanadium: perfect voor slagvastheid, terwijl het het mes ook een beetje elasticiteit geeft (waardoor het niet bij de minste klap breekt).
Vismessen
Fischer SANDVIK 19cm gebogen fileermes met ultra-comfortabele handgreep
Wachten op fabricage
Wusaki Damas 10Cr
Wusaki Damascus Santokumes 10Cr met granton snede 18cm olijfhouten handvat
Op voorraad
84,90€
€ 99,90
De balans:
Je hebt nu alle informatie die je nodig hebt om een weloverwogen keuze te maken bij het kiezen van je keukenmes! Elk mes kan een voordeel of een nadeel hebben, afhankelijk van je selectiecriteria. Ze kunnen allemaal geschikt voor je zijn, zolang je maar controleert of ze voldoen aan je specificaties. De vele beschikbare staalsoorten en legeringen maken het ook mogelijk om hun capaciteiten te vergelijken en het mes te vinden dat echt aan je verwachtingen voldoet. Als je bijvoorbeeld een fan bent van roestvrijstalen messen, waarom probeer je dan geen mes van carbon? Je weet van tevoren dat de scherpte van het lemmet na verloop van tijd niet meer hetzelfde zal zijn, maar je kunt toch een mes vinden met een scherpere rand die langer meegaat. Dat is het risico waard! Wees moedig en vooral nieuwsgierig!
